|   صفحه نخست   |   تماس   |   درباره سایت   |   مقالات به زبان‌های دیگر   |   بایگانی   |  

رواداری و ترحم

20.05.08 | یادداشت | جمشید فاروقی


ایران کشور اقلیت‌هاست. اقلیت‌های قومی، زبانی، فرهنگی و دینی. در چنین کشوری همزیستی بدون رواداری ممکن نیست. رواداری در ما توان پذیرش دیگری و توان درک تفاوت‌ها را افزایش می‌دهد. اما رواداری به تنهایی نمی‌تواند به تبعیض‌ها خاتمه دهد. رواداری مرهمی بر درد دیگری نیست، تقویت پایه‌های تفکری دموکراتیک و انسانی در خود ماست. این خوب است که من بر بنیاد رواداری می‌توانم نگاهی انسانی به جامعه داشته و به تفکر خود سمت و سویی دموکراتیک بدهم. اما موضوع بر سر درد آن دیگری است و نه رشد فکری من.

به سخن دیگر: رواداری پذیرش این نکته است که کسی می‌تواند باوری داشته باشد متفاوت از باور من. رواداری پذیرش این نکته است که کسی می‌تواند زبانی داشته باشد، که زبان مادری من نیست. رواداری پذیرش این نکته است که کسی می‌تواند از دامن قومی برخاسته باشد که قوم من نیست. اما این پذیرش از حجم تبعیض نمی‌کاهد. اعتراف به آن است.

باید پذیرفت که مرز بین رواداری و ترحم بسیار کم رنگ است. هرگاه از حصار اندیشه رواداری فراتر نرویم، این خطر ما را تهدید می‌کند که به دام ترحم بیافتیم. ترحم پایان آن لحظه‌ای است که نگاهمان، هنوز نگاهی انسانی به جامعه بود. ترحم فراخوانی به عمل نیست و به تلاش برای تغییر و دگر ساختن. ترحم مرهم نهادن بر درد سطحی و زودگذری است که دیدن تبعیض در ما ایجاد کرده است.

من از کم‌ رنگ بودن مرز بین رواداری و ترحم سخن گفتم. حال آنکه یوهان ولفگانگ گوته، شاعر و فیلسوف آلمانی گامی فراتر رفته و رواداری را توهین به انسان‌ها می‌داند. گوته می‌نویسد رواداری، راه حل نیست. یک منش اخلاقی گذرا و زودگذر است. چیزی است که باید از آن فراتر رفت. گوته آزاد اندیشدان را فرامی‌خواند با گذر از رواداری به پذیرش حقوق دیگران روی آورند و می‌افزاید: "تحمل آوردن دیگری، توهین به اوست."

اقلیت‌های ساکن ایران محتاج ترحم و دلسوزی نیستند. نیازمند همدلی و همیاری کسانی هستند که قلب‌شان برای ایرانی واحد می‌تپد. درک و پذیرش حق دیگری، از حق من هیچ نمی‌کاهد، به کار من و به کارنامه من حقانیت می‌بخشد.

دکتر جمشید فاروقی

سه‌شنبه بیست و چهارم اردیبهشت ماه سال یک هزار و سی صد و هشتاد و هفت خورشیدی

بازانتشار مطالب وبگاه "برای یک ایران" با ذکر منبع و آدرس اینترنتی آن نه تنها رواست، بل خدمتی به ایران است.









نظر شما:

©faroughi.net