|   صفحه نخست   |   تماس   |   درباره سایت   |   مقالات به زبان‌های دیگر   |   بایگانی   |  

نفی تفاوت‌ها و محو تفاوت‌ها

08.06.08 | یادداشت‌ها | جمشید فاروقی


تردیدی نیست که ایران سرزمین اقلیت‌هاست. اقلیت‌های قومی، زبانی، دینی و فرهنگی. نیک که بنگریم خواهیم دید که ساخت و بافت ایران به هیچ‌روی پدیده‌ای منحصر به فرد نیست. حکایت کشورهای همسایه ایران نیز کم یا بیش همان حکایتی است که ما در ایران شاهد آن هستیم. این تنوع در کشوری چون هند در قیاس با ایران دو چندان است. حکایت کشورهای غربی نیز حکایت متفاوتی نیست. آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی نیز از تنوع بسیاری برخوردارند. جهانی‌گردانی نیز عملا بر رنگارنگی و تنوع اقلیت‌هایی که در این کشورها می‌زیند، بسی افزوده است. راز به‌روزی همه شهروندان در فائق آمدن بر تنگ نظریها و پیش‌داوریهاست.

تلاش حکومت ناسیونال سوسیالیست‌ها برای "تولید" ملتی سفارشی، ملتی بری از تفاوت، ملتی برتر، اصیل و قدرتمند ره به کوره‌های آدم‌سوزی برد. دموکراسی وایمار که می‌بایست منجر به انتخاب دولت توسط ملت شود، عملا چنان قلب شد که دولتی را به قدرت رساند که در پی خلق ملت خود بود. غافل از آن که نفی تفاوت‌ها محو تفاوت‌ها نیست.

پروژه تولید "ملت سفارشی" تنها در کارنامه سیاه ناسیونال سوسیالیست‌های آلمان ثبت نشده است. نسل کشی و قتل متفاوت‌ها برای از میان بردن تفاوت‌ها در تاریخ بشر پر نمونه است. مهندسان ایران نوین نیز بر آن بودند ملتی واحد و یکپارچه بیافرینند. ملت واحد و یکپارچه محصول خلق و آفرینش شهروندانی یکسان نیست. تنها شهروندانی با حقوق یکسان می‌توانند ملتی منسجم را ایجاد کنند. هرگاه مراد از واحد بودن و یکپارچگی همانا نفی تفاوت‌ها باشد، نه تنها ره به انسجام نمی‌برد، بل تخم تفرق و جداسری را در دل می‌پرورد.

پروژه یکسان سازی شهروندان محصول توهمی است خطرناک. پروژه یکسان سازی حقوق شهروندان یک کشور صرف‌نظر از تفاوت‌هایشان، از جنس توهم نیست، از جنس واقعیت است. اما برای متحقق ساختن آن راه درازی در پیش است. گام نخست پذیرش این موضوع است که نفی تفاوت‌ها به محو تفاوت‌ها منجر نمی‌شود.

تفاوت‌ها را نمی‌توان نفی کرد و نمی‌بایست نفی کرد. تفاوت‌ها را باید فهمید، باید درک کرد. احترام گذاشتن به تفاوت‌ها ما را به تنوعی افتخار آمیز نزدیک می‌کند. گام نخست پذیرش تفاوت‌هاست. گام دوم پذیرش حق متفاوت بودن. گام سوم، تلاش برای نهادینه کردن حقوق متفاوت‌ها بر پایه همان حقوقی که اکثریت برای خود قائل است.

دکتر جمشید فاروقی

یکشنبه ۱۹ خرداد ماه سال یک‌هزار و سی‌صد و هشتاد و هفت خورشیدی

بازانتشار مطالب وبگاه "برای یک ایران" با ذکر منبع نه تنها رواست، بل خدمتی است به ترویج یک اندیشه انسانی و مدرن





نظر شما:

©faroughi.net